DEM, DET, Storage Và Free Time: Phân Biệt Và Cách Tránh Phí Lưu Container

Với nhiều lô hàng nhập khẩu, khoản phí đội lên lớn nhất không nằm ở cước biển hay cước kéo container, mà nằm ở mấy dòng viết tắt trên hóa đơn của hãng tàu: DEM, DET, Storage. Chúng tính theo ngày, tăng theo bậc, và vẫn chạy cả Chủ nhật lẫn ngày lễ. Bài này phân biệt ba khoản đó, giải thích free time được đếm từ lúc nào, đưa một ví dụ tính cụ thể và tổng hợp những việc doanh nghiệp làm được để không phải trả chúng.

1 DEM, DET Và Storage Khác Nhau Thế Nào

Cả ba đều là phí “để container nằm quá lâu”, nhưng khác nhau ở container đang nằm ở đâu và ai thu. Phần định nghĩa ngắn từng khoản đã có trong bảng phụ phí vận tải biển; ở đây đặt ba khoản cạnh nhau để thấy ranh giới:

Điểm hay gây nhầm: DEM và Storage chạy song song trong cùng khoảng thời gian container nằm ở cảng, nhưng là hai hóa đơn của hai bên khác nhau. Hãng tàu thu tiền vì giữ vỏ của họ; cảng thu tiền vì chiếm chỗ trong bãi. Tại Cát Lái, khoản của cảng thể hiện dưới dạng phụ thu phí nâng theo số ngày lưu bãi — mốc tham khảo có trong bài cách tính cước vận tải container.

Với hàng xuất khẩu, chiều đi ngược lại: DET tính từ lúc lấy vỏ rỗng ra khỏi depot cho tới lúc hạ container có hàng vào cảng, còn DEM tính từ lúc hạ vào cảng tới khi tàu chạy. Lấy vỏ quá sớm hoặc hạ hàng quá sớm trước giờ cắt máng đều có thể phát sinh phí.

2 Free Time Được Đếm Thế Nào

Free time là số ngày hãng tàu cho miễn phí trước khi bắt đầu tính DEM, DET. Ba điều cần biết trước khi tin vào con số “được 7 ngày”:

• Tính theo ngày lịch — gồm cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ. Tàu cập ngày thứ Sáu trước kỳ nghỉ Tết thì phần lớn free time trôi qua khi chưa ai làm được thủ tục.
• Ngày dỡ hàng thường được tính là ngày thứ nhất, không phải ngày nhận được giấy báo hàng đến.
• Free time có thể tách riêng hoặc gộp chung. Tách riêng: ví dụ 5 ngày DEM và 5 ngày DET, mỗi đồng hồ chạy độc lập. Gộp chung (combined): ví dụ 10 ngày cho cả quãng từ lúc dỡ tàu tới lúc trả vỏ. Hai cách này dẫn tới chiến lược xử lý khác nhau — xem ví dụ ở phần 3.

Số ngày free time không cố định theo cảng mà theo hãng tàu, tuyến, loại container và hợp đồng. Container lạnh và container đặc biệt thường có ít ngày miễn phí hơn và đơn giá cao hơn container khô. Muốn biết chính xác, hỏi lại hãng tàu hoặc forwarder ngay khi đặt chỗ và yêu cầu ghi vào xác nhận booking.

3 Ví Dụ Tính Phí Quá Hạn

Một container 40 feet hàng nhập về Cát Lái, dỡ khỏi tàu ngày 01/11. Đơn giá dưới đây là giả định để minh họa cách tính, không phải biểu phí của hãng tàu nào — thực tế đơn giá tăng theo bậc và khác nhau giữa các hãng.

Hai kết luận rút ra từ ví dụ:

• Với free time tách riêng, kéo container ra khỏi cảng sớm dừng được DEM (thường là đồng hồ đắt hơn) và dừng luôn phí lưu bãi của cảng — nhưng đồng hồ DET bắt đầu chạy. Chỉ có lợi khi sau đó rút hàng và trả vỏ nhanh.
• Với free time gộp, ra cổng sớm hay muộn không thay đổi tiền trả hãng tàu; thứ duy nhất làm giảm phí là ngày trả vỏ rỗng. Kéo ra sớm chỉ giúp tránh phí lưu bãi của cảng.

Nói cách khác, mọi giải pháp cuối cùng đều quy về một câu hỏi: bao giờ rút được hàng ra khỏi vỏ. Nếu container đã về mà chưa lấy ra được, xem các nguyên nhân thường gặp và cách gỡ.

4 Vì Sao Container Hay Bị Quá Free Time

Phần lớn các trường hợp phát sinh DEM, DET mà CARIMEX gặp rơi vào năm nguyên nhân:

• Chậm thông quan — thiếu chứng từ, mã HS chưa chắc chắn, tờ khai vào luồng vàng, luồng đỏ hoặc phải chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành. Đây là nguyên nhân số một, và cũng là nguyên nhân phòng được từ trước khi tàu cập — xem cách chuẩn bị ở dịch vụ khai báo hải quan của CARIMEX.
• Chậm lấy lệnh giao hàng — chưa thanh toán local charges, chưa có vận đơn gốc hoặc chưa được người bán điện giao hàng.
• Kho không nhận kịp — nhiều container về cùng lúc, kho đầy hoặc thiếu nhân công rút hàng.
• Không đặt được xe đúng ngày — mùa cao điểm, cuối năm, cận Tết.
• Trả vỏ chậm hoặc trả sai depot — depot hãng tàu chỉ định ở xa, depot hết chỗ, hoặc vỏ bị từ chối vì bẩn, hư hỏng phải vệ sinh, sửa chữa.

5 8 Việc Làm Để Không Phải Trả Phí Lưu Container

• Xin free time theo lịch rút hàng thực tế, ngay khi đặt chỗ. Nhập theo điều kiện FOB thì người mua chọn hãng tàu nên có quyền đàm phán; nhập theo CIF thì hãng tàu do người bán chọn — nên yêu cầu người bán xin thêm free time tại cảng đích ngay trong hợp đồng.
• Chuẩn bị hồ sơ hải quan trước khi tàu cập. Luật cho phép nộp tờ khai nhập khẩu trước ngày hàng đến cửa khẩu; mã HS và giấy phép chuyên ngành nên được xác định từ lúc đặt hàng, không phải lúc container đã nằm cảng.
• Theo dõi giấy báo hàng đến và đổi lệnh giao hàng sớm. Thanh toán local charges và xử lý vận đơn trước ngày tàu cập, không đợi tàu cập rồi mới bắt đầu.
• Đặt xe kéo container trước. Báo lịch cho đơn vị vận tải từ khi biết ngày tàu đến để xe sẵn sàng ngay khi có thông quan — CARIMEX nhận kéo container hàng nhập từ Cát Lái, Cái Mép về các KCN Đồng Nai.
• Lên lịch rút hàng với kho. Nhiều container về cùng tuần thì xếp thứ tự rút, ưu tiên những container sắp hết free time.
• Khi kho chưa nhận được, rút hàng ở bãi ngoài rồi trả vỏ. Container đã thông quan có thể kéo về bãi container Nhơn Trạch, rút hàng lưu tạm tại bãi và trả vỏ rỗng sớm — dừng cả phí lưu bãi của cảng lẫn đồng hồ DET, thay vì để container nằm cảng chờ kho trống.
• Trả vỏ đúng depot, vỏ sạch, giữ phiếu giao nhận container. Phiếu này ghi ngày trả vỏ — căn cứ để đối chiếu hóa đơn DET và hoàn tiền cược vỏ.
• Đối chiếu hóa đơn trước khi thanh toán. Kiểm tra ba mốc: ngày dỡ tàu, ngày ra cổng cảng, ngày trả vỏ; số ngày free time áp dụng có đúng như xác nhận booking không.

6 Khi Đã Lỡ Quá Hạn Thì Làm Gì

Nếu container đã hoặc sắp vượt free time, thứ tự ưu tiên là:

• Xin gia hạn free time ngay — gửi yêu cầu qua forwarder hoặc trực tiếp hãng tàu trước khi hết hạn. Khách hàng có sản lượng đều thường được xem xét; xin sau khi đã phát sinh thì khó hơn nhiều.
• Xác định đồng hồ nào đang đắt hơn và xử lý nó trước: nếu free time tách riêng và DEM đắt hơn DET, ưu tiên kéo container ra khỏi cảng ngay khi thông quan.
• Gỡ nút thắt hồ sơ — với tờ khai bị vướng, tập trung bổ sung đúng chứng từ cơ quan hải quan yêu cầu thay vì chờ.
• Trả vỏ ngay khi rút hàng xong, kể cả khi hàng chưa vào được kho chính.

Về Trang Tin Tức