Ba luồng xanh, vàng, đỏ khác nhau ở đâu đã có trong bảng so sánh ba luồng tờ khai. Bài này đi vào phần doanh nghiệp thực sự cần khi nhận kết quả phân luồng không như mong muốn: vì sao tờ khai bị phân như vậy, phải làm gì tiếp theo, và bao lâu thì lấy được hàng.
1 Vì Sao Tờ Khai Bị Phân Luồng Vàng, Luồng Đỏ
Kết quả phân luồng do hệ thống quản lý rủi ro của hải quan đưa ra tự động ngay khi tờ khai được đăng ký, dựa trên nhiều tiêu chí kết hợp. Những yếu tố thường làm tăng khả năng vào luồng vàng, luồng đỏ:
- Doanh nghiệp mới hoặc lần đầu nhập mặt hàng đó — hệ thống chưa có lịch sử để đánh giá.
- Lịch sử tuân thủ — từng bị xử phạt, từng khai sai, nợ thuế quá hạn.
- Mặt hàng có rủi ro cao về thuế suất, xuất xứ, sở hữu trí tuệ hoặc thuộc diện quản lý chuyên ngành.
- Trị giá khai báo thấp bất thường so với dữ liệu giá hải quan đang có.
- Xuất xứ, tuyến vận chuyển đang được cảnh báo.
- Chọn ngẫu nhiên — một tỷ lệ tờ khai được kiểm tra để đánh giá tuân thủ chung, kể cả doanh nghiệp tốt.
Doanh nghiệp không chọn hay đổi được luồng, nhưng tác động được vào mấy yếu tố đầu bằng cách khai đúng, đều, nhất quán qua thời gian.
2 Tờ Khai Luồng Vàng: Cần Làm Gì
Luồng vàng là kiểm tra chi tiết hồ sơ, chưa kiểm tra thực tế hàng. Công việc gồm:
- Nộp bộ chứng từ theo yêu cầu: hợp đồng, invoice, packing list, vận đơn, C/O, chứng từ chứng minh trị giá, tài liệu kỹ thuật — phần lớn nộp qua hệ thống điện tử.
- Giải trình khi cán bộ hải quan có câu hỏi: mô tả hàng, căn cứ phân loại mã HS, cách tính trị giá.
- Khai bổ sung nếu phát hiện sai lệch giữa chứng từ và nội dung khai.
Hồ sơ khớp thì tờ khai được thông quan sau khi nộp thuế. Nếu cán bộ hải quan thấy dấu hiệu cần kiểm tra thêm, tờ khai có thể bị chuyển sang luồng đỏ — đây là lý do bộ chứng từ nên được rà soát trước khi truyền, không phải sau khi đã vào luồng vàng.
3 Tờ Khai Luồng Đỏ: Kiểm Hóa Diễn Ra Thế Nào
Luồng đỏ gồm kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa, theo một trong hai hình thức:
- Kiểm tra qua máy soi container — nếu hình ảnh soi không có nghi vấn thì có thể không phải mở container.
- Kiểm tra thủ công — container được chuyển tới khu vực kiểm hóa, cắt seal, rút hàng theo tỷ lệ cán bộ hải quan chỉ định (một phần hoặc toàn bộ lô) để đối chiếu tên hàng, số lượng, quy cách, nhãn mác, xuất xứ.
Phía doanh nghiệp cần: người đại diện có mặt đúng giờ hẹn kiểm hóa, đăng ký với cảng để chuyển container ra khu kiểm hóa, nhân công rút và đóng lại hàng, và seal mới sau khi kiểm tra xong. Những khoản phát sinh này — nâng hạ, rút hàng, công kiểm hóa — là lý do chi phí một tờ khai luồng đỏ cao hơn hẳn luồng xanh, như đã phân tích ở bài chi phí khai báo hải quan.
4 Bao Lâu Thì Thông Quan
Luật Hải quan quy định thời hạn tối đa cho phía cơ quan hải quan, tính từ khi doanh nghiệp nộp, xuất trình đủ hồ sơ và hàng hóa:
- Kiểm tra hồ sơ — hoàn thành chậm nhất 2 giờ làm việc.
- Kiểm tra thực tế hàng hóa — hoàn thành chậm nhất 8 giờ làm việc.
- Trường hợp phức tạp, lô hàng lớn — có thể gia hạn, tối đa thêm 2 ngày.
Trên thực tế, thời gian lấy được hàng dài hơn các mốc này vì còn thời gian chờ bố trí lịch kiểm hóa, chuyển container ra khu vực kiểm, rút và đóng lại hàng, bổ sung chứng từ nếu bị yêu cầu, và chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành nếu có. Một tờ khai luồng đỏ chuẩn bị tốt thường thông quan trong một đến hai ngày làm việc; hồ sơ thiếu hoặc phải lấy mẫu phân tích có thể kéo dài nhiều ngày. Trong thời gian đó phí lưu container vẫn chạy — xem phương án giữ chi phí trong bài hàng đã về cảng nhưng chưa lấy được container.
5 Sau Kiểm Hóa: Ba Kết Quả Có Thể Xảy Ra
- Khớp với khai báo — thông quan sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.
- Sai lệch nhỏ — số lượng, quy cách, mã HS cần điều chỉnh: khai bổ sung, tính lại thuế, có thể kèm xử phạt hành chính tùy mức độ.
- Sai lệch nghiêm trọng hoặc hàng cấm, hàng cần giấy phép mà chưa có — lô hàng bị tạm dừng thông quan để xử lý theo quy định.
6 Cách Giảm Tỷ Lệ Vào Luồng Đỏ Về Lâu Dài
- Mô tả hàng đầy đủ, cụ thể trên tờ khai và invoice — tên thương mại, chất liệu, công dụng, model.
- Xác định mã HS nhất quán cho cùng một mặt hàng qua các lô; mã thay đổi qua lại là tín hiệu rủi ro.
- Trị giá có chứng từ thanh toán rõ ràng, khớp giữa hợp đồng, invoice và chứng từ ngân hàng.
- Không để nợ thuế quá hạn, xử lý dứt điểm các vi phạm cũ.
- Dùng một đầu mối khai báo ổn định để lịch sử khai báo của doanh nghiệp được xây dựng nhất quán.
Tờ khai vừa vào luồng vàng hoặc luồng đỏ? CARIMEX nhận giải trình hồ sơ và bố trí người có mặt kiểm hóa tại Cát Lái, Cái Mép, Đồng Nai. Xem dịch vụ khai báo hải quan hoặc gọi 0933 968 988.
